ปลาการ์ตูนทั่วโลกมีจำนวน 28 ชนิด พบในน่านน้ำทะเลไทยจำนวน 7 ชนิด อาศัยอยู่ในบริเวณทะเลอันดามัน 5 ชนิด ได้แก่ ปลาการ์ตูนส้มขาว ปลาการ์ตูนอินเดียน ปลาการ์ตูนลายปล้อง ปลาการ์ตูนลายปล้องหางเหลืองและปลาการ์ตูนแดงดำ ในขณะที่ท้องทะเลอ่าวไทยมี 2 ชนิดคือปลาการ์ตูนอานม้าและปลาการ์ตูนอินเดียนแดง หลายคนยังไม่ทราบว่าปลาการ์ตูนเป็นสัตว์น้ำที่อยู่ใน
บัญชีสัตว์สงวนของสภาสากล แต่ปัจจุบันปลาการ์ตูนที่อาศัยอยู่ในธรรมชาติทั่วโลกมีประชากรลดลงเข้าสู่สภาวะวิกฤตเนื่องจากมีการจับขึ้นมาขายเป็นธุรกิจอย่างกว้างขวางรวมถึงท้องทะเลไทยด้วย
นับเป็นเรื่องที่น่ายินดีที่ขณะนี้หน่วยงานของกรมประมงอันได้แก่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งกระบี่, ระยองและพังงา ทั้ง 3 ศูนย์ได้ประสบความสำเร็จในการเพาะขยายพันธุ์ปลาการ์ตูนทั้งพันธุ์ไทยและพันธุ์ต่างประเทศ โดยเริ่มต้นจากการศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของปลาการ์ตูนในธรรมชาติที่มักจะอยู่กันเป็นคู่ๆ บางคู่อาจจะมีลูกปลาการ์ตูนขนาดเล็กอาศัยร่วมอยู่ด้วย อย่างไรก็ตามในดอกไม้ทะเลดอกหนึ่งจะมีปลาการ์ตู้ตัวผู้และตัวเมียจับจองอยู่เพียงคู่เดียวเท่านั้น ปลาตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าปลาตัวผู้อย่างเห็นได้ชัดและปลาตัวเมียจะทำหน้าที่เป็นผู้นำคอยปกป้องอาณาเขตที่เป็นแหล่งอาศัยของครอบครัว (ปลาการ์ตูนจะอยู่คู่กับดอกไม้ทะเล เปรียบเสมือนผีเสื้อกับดอกไม้) เมื่อผู้นำได้ตายไป ปลาตัวใหม่จะเร่งเติบโตขึ้นมาอย่างรวดเร็วไม่ว่าจะเป็นเพศใดก็ตาม ถ้าบังเอิญเป็นเพศผู้มันจะกลายเป็นเพศเมียเพื่อทำหน้าที่เป็นผู้นำสืบต่อไป ปลาการ์ตูนสามารถเปลี่ยนเพศได้ ในธรรมชาติปลาการ์ตูนสามารถวางไข่ได้ครั้งละหลายร้อยฟองที่บริเวณฐานของดอกไม้ทะเลกองหินและเปลือกหอย ซึ่งมีหนวดของดอกไม้ทะเลปกคลุมเพื่อทำให้ไข่มีความปลอดภัย พ่อปลามีหน้าที่เฝ้าดูแลไข่จนไข่ฟักออกเป็นตัวในเวลา 6-7 วัน ไข่จะลอยไปตามน้ำ 1-2 อาทิตย์ หลังจากนั้นลูกปลาจะเริ่มแสวงหาดอกไม้ทะเลเป็นที่อยู่
ในการเพาะขยายพันธุ์ปลาการ์ตูน สิ่งสำคัญคือเรื่องอาหารที่ใช้เลี้ยงพ่อ-แม่พันธุ์จะใช้เนื้อกุ้งสับละเอียดหรืออาร์ทีเมียตัวใหญ่ (ตัวเต็มวัย) จะให้อาหารวันละ 2 ครั้งเวลา 9.00 น. และเวลา 15.00น. พบว่าพ่อ-แม่ปลามีสุขภาพดี ให้ไข่สม่ำเสมอและให้ลูกปลาวัยอ่อนที่แข็งแรงดี ปลาการ์ตูนสามารถที่จะวางไข่ได้ประมาณเดือนละ 2 ครั้ง ครั้งละ 500-1,000 ฟอง ขึ้นกับขนาดและความสมบูรณ์ของพ่อแม่พันธุ์ จากการศึกษาของศูนย์ฯในการวางไข่ชุดแรกมักจะพบว่าปลามักจะกินไข่ของตัวเองหมด เนื่องจากเกิดอาการตกใจ แต่เมื่อวางไข่ในชุดที่ 2 ปลาจะเริ่มเคยชินกับการถูกรบกวนและจะไม่กินไข่ของตัวเองอีก
อาหารสำหรับลูกปลาอายุแรกฟักจนถึง 7 วัน ใช้โรติเฟอร์เป็นอาหาร พร้อมกับเติมคลอเรลลาให้มีสีเขียวอ่อนๆเพื่อเป็นอาหารของโรติเฟอร์ เมื่อลูกปลาเริ่มกินอาร์ทีเมียได้ดีจึงหยุดการให้โรติเฟอร์เมื่อลูกปลามีอายุได้ 15 วัน ย้ายไปอนุบาลในกระชัง อนุบาลลูกปลานาน 40 วันถึง 2 เดือน ลูกปลาจะมีขนาดได้ 1 นิ้ว สามารถจำหน่ายได้
ที่มา หนังสือพิมพ์เดลินิวส์