โรคหนอนสมอปลา
ลักษณะโรค หนอนสมอป็นปรสิตภายนอกที่พบเสมอในปลาน้ำจืด หนอนสมอตัวเมียเท่านั้นที่พบเกาะอยู่ตามผิวหนังของปลา โดยเฉพาะบริเวณโคนครีบ ที่ส่วนหัว มีอวัยวะรูปร่างคล้ายสมอเรือแทงทะลุลงไปใต้ผิวหนังถึงชั้นกล้ามเนื้อสำหรับยึดเกาะกับตัวปลาทำให้เห็นเฉพาะส่วนลำตัวที่มีลักษณะคล้ายหนอนซึ่งตอนปลายมีถุงไข่อยู่ 1 คู่ โผล่ออกมาจากผิวหนังของปลา บริเวณที่พยาธิชนิดนี้อาศัยอยู่จะเกิดเป็นแผลขนาดใหญ่ได้เนื่องจากการเข้าทำลายของเชื้อแบคทีเรีย ปลาที่มีหนอนสมกเกาะอยู่มักมีแผลตกเลือดตามตัว มีอาการระคายเคือง และผอมจนผิดปกติ ถ้าเกิดโรคนี้ในปลาขนาเล็กอาจทำให้ปลาตายได้ ปลาที่เป็นโรคเนื่องจากหนอนสมอจะว่ายน้ำผิดปกติ กระโดดขึ้นลงบริเวณผิวน้ำและเอาลำตัวสีข้างบ่อ ปลาที่เป็นโรคนี้มีหลายชนิดได้แก่ ปลาแรด ปลากะพงขาว ปลาบู่ ปลาตะเพียรขาว ปลาแฟนซีคาร์พ ปลาซ่ง ปลาทอง และปลามิดไนท์ เป็นต้น
1. ควรย้ายปลาที่มีหนอนสมอเกาะอยู่ไปไว้ในถังอื่นประมาณ 3-4 สัปดาห์ ทั้งนี้เพื่อกันไม่ให้ตัวอ่อนของหนอนสอมทีเพิ่งออกเป็นตัวเข้าอยู่อาศัยในปลาตัวอื่น ก็จะทำให้มันตายไปเองได้
2. แช่ปลาททีมีพยาธินี้ในสารละลายไตรคลอร์ฟอน ในอัตรา 0.5 กรัม ต่อน้ำ 1,000 ลิตร แช่นานประมาณ 24 ชั่วโมง
3. การกำจัดหนอนสมอในบ่อทีไม่มีปลาอยู่แล้ว สามารถกำจัดให้หมดไปได้โดยการละลายไตรคลอร์ฟอน 2 กรัม ต่อน้ำ 1,000 ลิตร แล้วสาดลงไปในบ่อให้ทั่ว ทิ้งไว้ 1-2 สัปดาห์ แล้วจึงนำปลากลับมาเลี้ยงตามเดิมได้
ข้อมูลจาก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์